Blog

Obezite Tedavisi Nasıl Yapılmaktadır?

Tıbbi tedavi, egzersiz, davranış tedavisi, ilaç ve cerrahi tedavi olarak sınıflandırılabilir. İlk dördü iyi bir irade, iyi bir Endokrinoloji ve Metabolizma Uzmanı, iyi bir diyetisyen gerektirir. Obezite tedavisinin başarılı olması için hastanın ilaç tedavisinin yanı sıra tıbbi beslenme tedavisi ve egzersiz tedavisini sürdürmeyi kabul etmesi ve düzenli olarak kontrollere gelmesi gerekmektedir.

Tüm bu tedavi seçeneklerine rağmen Morbid Obez olarak kalan hastalarda ise günümüzde giderek artan oranda uygulanan kapalı yöntemle ameliyatlar uygulanmaktadır. Obezitede cerrahi yaklaşım temelde ikiye ayrılır. Hacim kısıtlayıcı (Restrictive) ve Emilim bozucu (Malabsorbtive) ve bazen de bu iki yöntemin uygulandığı kombine ameliyatlar şeklinde uygulanmaktadır.

Hacim kısıtlayıcı ameliyatlarda normal insanlara göre oldukça genişlemiş olan midenin büyük bir kısmının çıkarılması söz konusudur. Burada temelde 3 amaç vardır;

1. Midenin hacminin küçültülmesi sonrası insan istese de fazla yemek yiyememektedir. Çünkü hacmin küçülmesi sonrası fazla kaçırdığı taktirde kişye rahatsızlık vermektedir. Restrictive yani hacim küçültme mantığı buradan gelmektedir.
2. Midenin yaklaşık %75-80’lik kısmın çıkarılması ile iştahta da ciddi br azalma olmaktadır. Çıkan mide kısmında iştah hormonlarının büyük çoğunluğu salındığından buranın çıkarılması iştahta da dramatik bir azalmaya neden olmaktadır.
3. Hacmin küçülmesi ile mideye gıda girimi ile beraber mide duvarındaki gerilme ile beraber beyindeki doyma merkezine sinyaller normalden önce gitmekte ve çabuk doyma hissi oluşmaktadır.

Tüm bu mekanizmalar ile hastalar kilo vermeye başlamakta ve fazla olan yağ dokusu giderek azalmaktadır.

Emilim bozucu ameliyatlarda ise; midede yine bir miktar hacim kısıtlaması yapılmakta ancak buradaki etkinlik ameliyatın tipine ve şekline göre değişmekle beraber ince bağırsakların belirli br kısmına gıdanın temasının kesilmesi uygulanmaktadır. Yani tıpkı şehir merkezine girmeden çevre yolundan gder gibi gıdalar belirli bir alana temas etmemektedir. Bu sayede emilim bozulmakta ve kilo verme işlemi başlamaktadır.

Kombine ameliyatlar ise seçilmiş olgularda hem hacim kısıtlama haem de emeilim bozukluğunun her ikisinin de aynı anda uygulanması ile etki etmektedir.

En Sık Uygulanan Yöntemler Nelerdir?

1. Sleeve Gastrektomi
2. Gastric Bypass Cerrahisi
3. Ayarlanabilir Gastric Band Uygulaması
4. Mini-Gastric Bypass
5. Combined Ameliyatlar

Obezite Ameliyatı Olmak İçin Vücut Kitle İndeksi(Body Mass Index) Ne olmalıdır?

• Obezite tanım ve derecelendirmesinin beden kitle indeksi (BKİ)’ne dayanarak “BKİ= Ağırlık (kg)/Boy (m2 )” formülü ile değerlendirilir.
• BMI (Body Mass Index) yani Vücut Kitle İndeksini kolayca hesaplamak mümkün. Boyunuzun karasini alıyor yani örneğin 1.70 m boyunda olan bir kişinin vücut yüzey metrekaresi; 1.70X1.70=2.89 metrekare. Vücut ğırlığı da 120 kg olsun. 120 kg/2.89 m2 = 41.5 kg/m2 BMI.
•  BKİ ≥ 40 kg/m2 olması (obezite ilişkili bir komorbidite olması şartı yoktur; cerrahi tedavinin risk artışına neden olmaması gerekir)
• • BKİ ≥ 35 kg/m2 olması ve obezite ile ilişkili tip 2 DM, hipertansiyon dislipidemi, uyku-apne sendromu vb en az 1 komorbiditenin eşlik ediyor olması

Tüp Mide Ameliyatı Nedir?

• Günümüzde en sık uygulanan ameliyat  “Tüp Mide” ya da “Muz Mide” olarak da bilinen Sleeve Gastrektomi ameliyatıdır. Midenin yaklaşık %75-80’lik kısmı vücuttan uzaklaştırılmaktadır.
• Dünyada en sık uygulanan obezite cerrahisi yöntemi “Sleeve Gastrektomi” ameliyatıdır.
• Seçilmiş olgularda Gastrik Bypass Cerrahisi de  2. En sık uyguladığımız yöntemdir.
• Özellikle Diabeti olan, “Sweet Eater” dediğimiz yeme alışkanlıklarında bozukluk olan kişilerde daha fazla tercih edilmektedir. Her iki yöntemde de obezitede düzelme oranları birbirine yakındır. Ancak Bypass cerrahisinin diabeti tedavi etmedeki etkinliği Sleeve Gastrektomiye oranla nispeten daha iyidir.
• Nasıl ki tek bir elbise herkese uymaz ise tek bir ameliyat yöntemi de herkese uygun olmamaktadır. Hasta bazlı karar vermek gerekir. Hekim ile hasta her yöntemin avantajlarını ve dezavantajlarını tartışıp kişiye en uygun yöntem tercih edilmelidir.

Ameliyat Öncesi Hangi Tetkikler Yapılmaktadır?

• Ameliyat öncesi kişinin kan hemogram düzeyi, özellikle karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri, endokrinolojik ve bazı önemli hormonları içeren testler yapılmaktadır.
• Hemogram, Açlık kan glukozu, HbA1c, Açlık lipid profili (trigliserid, total kolesterol LDL kolesterol, HDL kolesterol, non-HDL kolesterol), Karaciğer enzimleri (AST, ALT, ALP, GGT) ,  Glukoz tolerans testi (açlık kan şekeri 100-125 mg/dl ise)
• Üst batın ultrasonografisi (karaciğer enzim yüksekliği varsa karaciğer yağlanmasının tespiti için)
• Deksametazon süpresyon testi (gecelik 1 mg ile) veya 24 saatlik idrar kortizolü veya gece 23:00 tükrük kortizolü (endojen hiperkortizolemi düşünülüyorsa).
• Renal fonksiyon testleri (kreatinin, kan üre azotu), Ürik asit , Tiroid stimulan hormon (TSH)
• Üst gastrointestinal sistem endoskopisi

Kimler Obezite Cerrahisine Uygundurlar?

Daha önce mükerrer kez diyet denemeleri bazı medikal tedaviler uygulanmış ancak başarılı olamayan ya da artık diyet yapmakta zorlanan ve vücut kitle indeksi 40kg7m2 ve üzeri olan kişiler ameliyat için uygundurlar. Ameliyat öncesi endokrinoloji,kardiyoloji ve anestezi bölümü tarafından detaylı değerlendirilip herhangi bir engeli bulunmayan kişilere uygulanmaktadır.

Obezite Cerrahisi Kaç Saat Sürüyor?

Obezite cerrahisi yöntemleri laparoskopik yani vücuda birkaç adet milimetrik kesi yapılarak videoendoskopi yöntemi ile uygulanmaktadır. Ortalama 30 dakika ile 1 saat arası sürmektedir. Ameliyattan sonra hastaların neredeyse tamamı servise odalarına çıkarılmakta ve ameliyattan birkaç saat sonra da hareket edebilecek halde olmaktadırlar. Laparoskopinin en önemli avantajı da budur. Erken derlenme ve daha az ağrının yanı sıra daha az kesi ile de kozmetik olarak da iyileşme sunmaktadır.

Ameliyat Açık Yöntemle mi? Yoksa Laparoskopik Yani Kapalı Yöntemle mi Yapılmaktadır?

Neredeyse tamamına yakını kapalı yani laparoskopik yöntemle uygulanmaktadır. Laparoskopik cerrahide karın duvarında açılan birkaç küçük delikten sokulan mikro-kamera aracılığı ile ameliyatlar, ekranda seyredilerek gerçekleştirilir.

Laparoskopik Ameliyatların Avantajları Nelerdir?

• Genel olarak kamera yardımı ile batın gaz ile doldurulduktan sonra daha güzel ve geniş bir açıdan değerlendirme imkanı olmaktadır.
• Ameliyat sonrası ağrı duyulması minumuma iner.
• Ameliyattan kısa bir süre sonra hareket edilebilinir.
• Estetik olarak, iyi sonuçlar elde edilmesi söz konusudur.
• Ameliyat sırasında çok az kanama olur.
• Cilt kesileri küçük olduğu için, çok küçük bir yara izi kalır.
• Geniş kesiler olmadığından enfeksiyon oranı daha düşüktür.
• İyileşme daha çabuk olduğu için işe başlama ve normal hayata dönüş açık cerrahiye oranla kısadır.
• Standart ameliyatlarda hastanede kalış süresi kısa olmaktadır.
• Uzun dönemde ameliyata bağlı barsak yapışıklığını önlemesi söz konusudur.

Obezite Cerrahisi sonrası Hastanede Ne Kadar Kalınmaktadır?

Genel olarak ameliyatın şekline göre değişmekle beraber ortalama 2-3 gün hastanede kalınmaktadır. İlgili kaçak testleri yapıldıktan sonra ağızdan sıvı beslenmeye geçilmekte ve diyetisyen önerileri ile taburcu edilmektedirler. Taburcu olurken ise diyetisyen ile tüm hastalar konsulte edilir ve hastaya uygun beslenme önerileri oluşturulmaktadır. İlk hafta sıvı sonrasında yumuşak gıdalar ve 1. Ay civarında da katı gıdalara geçiş sağlanmaktadır. Ameliyattan sonra 5. Günde kontrolleri yapılmakta ve seyahat edebilecek hale gelmektedirler.

Ameliyat Sonrası Spor Gerekli midir?

Kesinlikle spor hayatımızın merkezinde olmalıdır. Genel olarak ilk birinci ay içinde hastaların hareketli olması istenir. 1-3 aya arasında ise yüzme ve tempolu yürüyüş önerilmektedir. 3.aydan itibaren ise bir spor salonuna yazılıp düzenli spor önermekteyiz.   Ameliyat sonrası kilo verme ne zamana kadar devam etmektedir? Kilo verme süreci ortalama 1 yıl kadar sürmektedir. Fazla kiloların en çok verildiği dönem ilk 6 aylık periyotta olmaktadır. Zamanla vücutta kilo verme işlemi durmakta ve ideal kiloya ulaşılmaktadır. Bu süre aşağı yukarı 1 yılı bulmaktadır. Kilo verme işlemi yapılan cerrahi yönteme göre farklılıklar gösterebilmektedir.

Sleeve Gastrektomi gibi standart ameliyatlarda devamlı kilo vermek diye bir durum söz konusu olmamaktadır. İleri birtakım metabolik cerrahi prosedürlerde bazen kilo verme daha uzun sürmekte bu nedenle bu tarz ameliyat olan kişiler daha yakın takip edilmektedirler.   Ameliyat sonrası ne zaman gebe kalınabilinir? Kilo verme sürecinin tamamlandığı 1 yılın sonunda ancak ideali ameliyattan 1.5 yıl sonra en erken gebe kalınması düşünülebilir.

Mide balonu uygulamaları Mide balonu uygulamaları uzun zamandan beri obezite tedavisinde güvenle kullanılmaktadır. Mide içerisine endoskopi ile yerleştirilen balonun midede hacim kaplaması ile doygunlukta artma, iştahta azalma hedeflenmektedir. Endoskopik intragastrik balon veya kısaca mide balonu tüm dünyada uygulanan geçerli ve ameliyatsız bir obezite tedavisi yöntemidir.

Mide içerisinde yer kaplayan bir balon yardımıyla tokluk hissi vererek obeziteyi kontrol altına alma fikri ilk kez 1982’de geliştirilmiştir. O tarihten bu yana da kullanılmaktadır. Eskiden süper süper obez hastaların ameliyata hazırlanma öncesi bir miktar kilo vermesi amacıyla sıkça kullanılmıştır. Günümüzde fazla kiloları ile başı dertte olan ancak ameliyata uygun olmayan hastalarda daha çok tercih edilmektedir. İşlem endoskopi ile anestezi altında uygulanmakta ve yaklaşık 10-15 dakika sürmektedir.

Balon uygulaması sonrası 1 saat yarım saat sonra hasta taburu edilmektedir. Beslenmesi ise hemen birkaç saat içinde başlamaktadır ve normal hayatlarına dönebilmektedirler. Bu konuda geliştirilmiş yeni nesil balon uygulamaları ve çeşitleri vardır. Son zamanlarda takıldıktan sonra 4-6 ay içinde vücutta eriyerek normal yoldan vücuttan atılan eriyebilir ve yutulabilir balon çeşitleri de geliştirilmiş ve uygulanmaya başlanmıştır.